• pavle.pejak@osmihajlopupin.edu.rs
  • +381 65 47 90 564
  • Kako su ljudi nekad živeli?

    Gde si živeli u tom periodu?

    Kako su izgledali i koji su prvi primitivni objekti u kojima su ljudi živeli?

  • Pročitati od 10-12 strane.

Građevinska tehnika

  • Jedna od najstarijih i najznačajnijih grana ljudske delatnosti
  • Razvoj građevinarstva povezan je razvojem čoveka i ljudskog društva
  • Čovekova želja da se skloni od nevremena, napada životinja i drugih neprijatelja
  • Zaštitu je pronalazio u prirodi

Građevinska tehnika – zaslužna je za izradu svih građevinskih objekata koje nas okružuju. Sastoji se od dve zasebne grane:

  • Arhitektura – je projektovanje i umetničko oblikovanje zgrade
  • Građevinarstvo – podrazumeva sve poslove i radnje koji su potrebni da bi se plan (projekat) arhitekte realizovao

Istorija arhitekture

Čovek prvo počinje razvijati stambenu arhitekturu. U praistoriji se grade zemunice (jama pokrivena šibljem) ili sojenice (brvnare na obalama). To su jednoćelijske kuće (jedinicu prostora u kući nazivamo ćelija) sa ognjištem i prostorom za spavanje.

Pećine

Zemunice

Sojenice

Kuće od kamena

Kolibe i brvnare

  • Usavršavanjem alata od gvožđa ljudi su počeli da obrađuju kamen i drvo
  • Počinje da se grade čvrste, trajne i lepe građevine
  • To su bili hramovi, grobnice vladara ili odbrambeni zid

Uporedo sa razvojem ljudskog društva, otkrivaju se i usavršavaju novi alati koji se koriste u građevinarstvu. Najlepše i najveće građevine podizane su u čast bogova a građene su od prirodnih materijala, najčešće od kamena. Najpoznatije građevine tog vremena su piramide u Egiptu, Kineski zid, Koloseum u Rimu, drevni grad Petra, Ankor u Kambodži, hramovi Inka i Asteka u Južnoj Americi i sl.

Piramide u Egiptu

Kineski zid

Koloseum u Rimu

Drevni grad Petra

Ankor u Kambodži

Zamak

Stilovi gradnje

Način oblikovanja građevinskih objekata u naseljenom području koji je karakterističan za duži vremenski period, tj. za jednu epohu, naziva se stil.

Grčka arhitektura

Predstavlja najistaknutiji način gradnje u građevinarstvu, a preovladavao je od VII do V veka p.n.e. Stari grci izgrađivali su hramove, pozorišta, trgove i sl. u tri različita stila koji karakterišu različiti oblici stubova. Stubovi su sastavljeni od: stope, tela stuba i kapitela (na vrhu stuba).

Grči stilovi stubova:

  • Dorski stub je najjednostavniji
  • Jonski stub je tanji i vitkiji od dorskog a kapitel je u obliku zavojnica koje podsećaju na rogove ovna
  • Korintski stib je najkitnjastiji. Кapitel je ukrašen kamenim listovima akantusa (mediteranska biljka)

Rimska arhitektura

Rimska arhitektua preovladavala je od II veka p.n.e. do V veka n.e. nastala je na osnovama etrurskog stila gradnje, gde su kružne osnove građevina sa kupolom na vrhu. Ovaj stil su kombinovali sa grčkim stubovima i dobili rimsku arhitekturu.

Gotski arhitektura

Gotska arhitektura se razvila u prvoj polovini XII veka do XVI veka. Kolevka gotike je bila Francuska. Karakteristika gotike je skeletna konstrukcija i vitkost formi koje je ona omogućila i koje se kreću prema vertikali- na gore.

Renesansna arhitektura

Arhitektura renesanse pojavila se u Italiji (u Firenci) početkom XV veka a odatle se proširila na celu Evropu. Karakterišu je jednostavne i masivne zgrade koje odišu harmonijom i proporcijom.

Barokna arhitektura

Arhitektura baroka nastala je u Italiji početkom XII veka a zatim se proširila i na druge delove Evrope. Preovlađivao je do XVIII veka, a odlikuje se kitnjastom dekoracijom u unutrašnjosti i spoljašnjosti građevine i raskošnim stubovima.

Vizantijsk arhitektura

Vizantijski stil nastao je kao kombinacija grčke, rimske i istočne arhitekture. Najznčajnije građevine izgrađene u ovom stilu su crkve, sa osnovom u obliku krsta i jednom ili više kupola na vrhu.

Moderna arhitektura

Građevine moderne arhitekture izgrađuju se kombinacijom prirodnih i veštačkih materijala a karakterišu ih kreativni i neobični oblici. Primeri ovih građevina su Ajfelov toranj u Parizu, zgrada opere u Sidneju, Burdž al Arab u Dubaiju...